Akıllı sözleşme cüzdanları web3’ün topluluklar tarafından benimsenmesinde büyük katkısağlamaktadır. Bugün çoğu geleneksel web3 cüzdanlarının (MetaMask, Coinbase Wallet ve Rainbow Wallet vb.) kullanımının zor ve riskli olması neden ile cüzdan kullanıcı deneyiminin kötü durumda olduğu hepinizin takdiridir.
Ancak Ethereum’un ERC-4337’yi kullanıma sunmasından sonra “akıllı hesaplar” artık mümkün hale gelmiştir. Bu noktada çoğu girişim kullanıcılarına daha iyi cüzdan deneyimleri sunmak amacı ile farklı akıllı sözleşme cüzdan türlerine doğru yönelmektedir. Önemli ölçüde popülerlik kazanan web3 cüzdan türlerinden biri de Multisig (diğer adıyla Çoklu imza) cüzdanlardır.
Multisig cüzdan, işlemleri yetkilendirmek için farklı taraflardan birden fazla imza veya onay gerektiren bir akıllı sözleşme cüzdanı türüdür. Bu eklenen güvenlik katmanı, tek bir kişinin cüzdan içindeki varlıkları tek taraflı olarak kontrol edememesini sağlar.
Birden fazla kullanıcı veya bir kullanıcı tarafından birden fazla cihazda kullanım imkanı vardır. Örnek olarak telefonunuzda bir adet ve bilgisayarınızda bir adet olmak üzer iki imzalı giriş hatta bunun yanına birde 2FA kullanmanızıda güvenliğiniz için öneririm.
Multisig cüzdanlar daha iyi güvenlik, erişim kontrolü ve işbirliği sağlar. Birden fazla onay gerektirerek hırsızlık, hackleme veya fonların kötüye kullanılması riskini azaltırlar. Çok yönlülükleri, onları sonraki bölümlerde daha ayrıntılı olarak inceleyeceğimiz çeşitli kullanım durumları için mükemmel kılar.
Çoklu imzalı cüzdan nasıl çalışır?
Multisig cüzdanlar, bir işlemi onaylamak için kaç imzanın gerekli olduğuna ve yetkili imza sahiplerinin kim olduğuna ilişkin kuralları belirlemek için akıllı sözleşmeleri kullanan “programlanabilir cüzdanlar” gibi davranan akıllı sözleşmeler üzerine kuruludur. Multisig cüzdan özünde adresleri, imzaları ve kuralları yönetme mantığını içeren bir blok zincir üzerinde konuşlandırılan akıllı bir sözleşmedir.
Çoklu imzalı bir cüzdan oluşturulduğunda aşağıdaki parametreler tanımlanır:
- İmza sahiplerinin sayısı: Bu, cüzdandaki işlemleri onaylayabilen yetkili imza sahiplerinin toplam sayısını temsil eder.
- Gerekli imza sayısı: Bu, bir işlemi doğrulamak için gereken minimum imza sayısıdır.
- İmza sahiplerinin ortak anahtarlarının listesi: Bu anahtarlar imzaları doğrulamak ve imza sahiplerinin kimliğini doğrulamak için kullanılır.
Çoklu imzalı bir cüzdan, kriptografik imzalar ve akıllı sözleşme mantığının bir kombinasyonunu kullanarak çalışır. Bir işlem teklif edildiğinde, gerekli sayıda imzayla birlikte cüzdanın akıllı sözleşmesi içinde saklanır. İmzacılar imzalarını sağladıkça, akıllı sözleşme bunları yetkili tarafların genel anahtarlarına göre doğrular.
Bir işlem başlatıldığında, imzalayanlara yayınlanır ve onlar da bunu kendi özel anahtarlarını kullanarak imzalarlar. Akıllı sözleşme daha sonra gerekli sayıda imzanın toplanıp toplanmadığını doğrular. Koşul karşılanırsa işlem geçerli kabul edilir ve blockchain üzerinde yürütülebilir. Aksi halde gerekli onaylar alınana kadar beklemede kalır.
Gerekli imzalar toplanıp doğrulandıktan sonra akıllı sözleşme işlemi gerçekleştirir. İşlem varlıkların transferini içeriyorsa cüzdanın bakiyesi buna göre güncellenir. Başka bir akıllı sözleşmeye fonksiyon çağrısı yapılması durumunda, multisig cüzdanın akıllı sözleşmesi, çağrıyı hedef sözleşmeye iletir.
Çoklu imzalı cüzdanlardaki bu mekanizma, geleneksel web3 cüzdanlarında genellikle mümkün olmayan güçlü kullanım durumlarına olanak tanır.
Multisig cüzdan ne için kullanılır?
4 örnek kullanım durumu;
- Kuruluşlar, DAO’lar ve şirketler için ekip cüzdanları: Multisig cüzdanlar, işlemler için birden fazla imza gerektirerek paylaşılan fonlara güvenli ve kontrollü erişim sağlar. Bu özellik, tek bir kişinin fonlar üzerinde tam kontrole sahip olmamasını sağlayarak şeffaflığı ve işbirliğini teşvik eder.
- Yedekleme ve kurtarma: Gerekli imzaları birden fazla güvenilir taraf arasında dağıtarak, çoklu imzalı bir cüzdan, özel anahtarların kaybolması veya tehlikeye atılması durumunda bir güvenlik ağı görevi görebilir. Bu kurulum, tek arıza noktalarına karşı koruma sağlamaya yardımcı olur ve fonların erişilebilir kalmasını sağlar.
- Emanet hizmetleri: Multisig cüzdanlar, arabulucu veya hakem gibi tarafsız bir üçüncü tarafın imza sahibi olarak eklendiği güvenilir emanet hizmetleri oluşturmak için kullanılabilir. Fonlar yalnızca tüm tarafların kabul etmesi durumunda serbest bırakılacağından, emanet süreci güvenli ve şeffaftır.
- Aile veya paylaşılan cüzdanlar: Multisig cüzdanlar, aile üyeleri veya arkadaşlar arasında paylaşılan varlıkları yönetmek için kullanılabilir. Birden fazla imza gerektirerek, tüm tarafların imzanın kullanımı konusunda mutabakata varmasını sağlar.
Multisig cüzdanların artıları ve eksileri
Çoklu imzalı cüzdanların artıları
- Gelişmiş güvenlik: Çoklu imzalı cüzdanlar, bir işlemi yetkilendirmek için farklı taraflardan birden fazla imza gerektirir, bu da hırsızlık veya yetkisiz erişim riskini azaltır. Bu kurulum tek bir arıza noktasının önlenmesine yardımcı olur.
- İşbirliği ve karar verme: Çoklu imza cüzdanları, birden fazla tarafın işlemleri onaylamasını zorunlu kılarak işbirliğini ve kolektif karar almayı teşvik ederek tüm paydaşların önemli finansal kararlara dahil olmasını sağlar.
- Özelleştirilebilir onay şemaları: Multisig cüzdanlar, esnek bir “M-of-N” imza şemasıyla kurulabilir ve kullanıcıların, işlem onayı için toplam katılımcı sayısı (N) arasından gerekli imza sayısını (M) seçmesine olanak tanır. Bu özellik, kullanıcıların cüzdanın güvenlik ve operasyonel gereksinimlerini kendi ihtiyaçlarına göre uyarlamasına olanak tanır.
- Geliştirilmiş erişim kontrolü: Çoklu imzalı cüzdanlarla kullanıcılar, farklı katılımcılara belirli roller ve sorumluluklar atayabilir, dijital varlıklar üzerinde sıkı kontrol sağlayabilir ve görevlerin net bir şekilde ayrılmasını sağlayabilir.
Çoklu imzalı cüzdanların eksileri
- Artan karmaşıklık: Çoklu imzalı cüzdanların kurulumu ve yönetimi, tek imzalı cüzdanlara kıyasla daha karmaşık olabilir çünkü birden fazla tarafın ve bunların ilgili özel anahtarlarının koordine edilmesini içerir.
- Daha yavaş işlem süreleri: Gerekli imzaların alınması için birden fazla tarafın koordinasyonunu gerektirdiğinden, çoklu imzalı bir cüzdanda işlemlerin işlenmesi daha uzun sürebilir. Katılımcılar farklı saat dilimlerine dağıldığında bu özellikle zahmetli olabilir.
- Daha yüksek teknik uzmanlık gerekli: Çoklu imzalı bir cüzdanın kurulması ve yönetilmesi, daha yüksek düzeyde teknik bilgi gerektirebilir. Kullanıcıların birden fazla özel anahtarı güvenli bir şekilde nasıl yöneteceklerini ve katılımcılar arasındaki imzalama sürecini nasıl koordine edeceklerini anlamaları gerekir.
- Sınırlı cüzdan uyumluluğu: Tüm cüzdan sağlayıcıları veya blockchain platformları çoklu imza işlevselliğini desteklemez. Bu, destek, kaynak ve diğer araç veya hizmetlerle uyumluluk eksikliğine yol açabilir.
En iyi 8 Multisig cüzdanın listesi
Kullanıcıların ve geliştiricilerin bugün kullanmaya başlayabileceği, her biri kendine özgü özelliklere sahip birçok Multisig cüzdan sağlayıcısı var. En popüler örneklerden bazıları şunlardır:
- Safe
- Argent
- Castle
- Specter
- Armory
- BitGo
- Elektrum
- Cashmere
Her çoklu imzalı cüzdanın kendine özgü özellikleri ve avantajları olduğundan, çoklu imzalı cüzdan seçimi özel ihtiyaçlarınıza ve tercihlerinize bağlıdır. Hangi cüzdanın hedeflerinize ve gereksinimlerinize en uygun olduğunu belirlemek için farklı seçenekleri araştırmanızı ve yeteneklerini karşılaştırmanızı öneririz.
Multisig cüzdanlar ve MPC cüzdanların Fark nedir?
Multisig cüzdanlar ve MPC cüzdanların her ikisi de işlem onaylarına birden fazla tarafı dahil ederek dijital varlıklar üzerinde güvenliği ve kontrolü artırmaya hizmet eder. Ancak farklı temel mekanizmalara dayalı olarak çalıştıkları için aynı şey değildirler.
Multisig (Çoklu İmza’nın kısaltması) cüzdanlar, işlemlerin yetkilendirilmesi için farklı taraflardan birden fazla imza gerektirir. Çoklu imzalı bir cüzdan genellikle bir “M-of-N” şemasıyla kurulur; burada bir işlemi onaylamak için toplam N katılımcıdan M imzası gerekir. Bu durumda özel anahtarlar bölünmez; bunun yerine her katılımcının kendine ait özel anahtarı vardır.
Öte yandan Çok Taraflı Hesaplama (MPC) cüzdanları, özel anahtarın birden fazla paylaşıma bölündüğü ve her paylaşımın farklı taraflar arasında dağıtıldığı bir şifreleme tekniği kullanır. Anahtar asla bütünüyle yeniden oluşturulmaz. Bunun yerine taraflar, bireysel anahtar paylarını açıklamadan, imzalama gibi işlemler için gerekli hesaplamaları ortaklaşa gerçekleştiriyorlar. Bu yaklaşım, tek bir arıza noktasını ortadan kaldırarak güvenliği artırır.
Dolayısıyla, hem çoklu imza hem de MPC cüzdanları, işlem sürecinde birden fazla tarafı içerse de, özel anahtarları ve işlem onaylarını yönetme biçimleri farklılık gösterir. Multisig cüzdanlar, her katılımcı için farklı özel anahtarlar ve işlem onayları için belirli sayıda imza gerektirirken MPC cüzdanları, özel anahtarların paylaşımlara bölünmesine ve ortak hesaplamaların yapılmasına dayanır.
Multisig cüzdan ne tür bir cüzdandır?
Multisig cüzdan, akıllı sözleşme cüzdanıdır. M-cüzdan kurulumu sırasında belirlenen kuralları ve koşulları uygulamak için akıllı sözleşme kodunu kullanır.
MetaMask çoklu imzalı bir cüzdan mıdır?
Hayır, MetaMask varsayılan olarak tek imzalı bir cüzdandır. Ancak işlemleri kolaylaştırmak için çoklu imzalı cüzdan akıllı sözleşmeleriyle etkileşime girebilir.
Coinbase Cüzdan çoklu imzalı bir cüzdan mıdır?
Hayır, Coinbase Cüzdan tek imzalı bir cüzdandır. Ancak MetaMask gibi, işlemleri kolaylaştırmak için çoklu imzalı cüzdan akıllı sözleşmeleriyle etkileşime girebilir.
Çoklu imzalı bir cüzdan saldırıya uğrayabilir mi?
Multisig cüzdanlar ek bir güvenlik katmanı sağlarken, bilgisayar korsanlığına karşı bağışık değildir. Cüzdanınızı ve özel anahtarlarınızı güvence altına almak için en iyi uygulamaları takip etmeniz önemlidir.
Günümüzde Multisig cüzdanların kullanım durumları nelerdir?
Genel olarak çoklu imzalı cüzdanlar, işlemlerin birden fazla kişi tarafından imzalanması gerektiğinde yada ek bir güvenlik katmanı ihtiyacı olduğunca bu ihtiyaclara bir çözüm sunar. Bu özellik, tek bir özel anahtarın yeterli olmadığı bazı durumlarda yararlı olabilir.
ÖNEMLİ! KURTARMA İFADELERİNİZİ YEDEKLEYİN!
Çoklu imza sisteminizi dikkatlice planladığınızdan ve kurtarma ifadelerinizi yedeklediğinizden/güvenli bir şekilde sakladığınızdan emin olun. Tüm kişisel saklama cüzdanları gibi, tohum ifadeleri de kurtarılamaz. KirptoCüzadanı sağlayıcılarının kaynak ifadelerinize veya özel anahtarlarınıza erişimi yoktur ve kurtarma ifadelerinizin kaybolması, çalınması veya imha edilmesi durumunda fonlarınızın geri yüklenmesine kimse yardımcı olamaz. Tek İmzalı ve Çoklu İmzalı Cüzdanlar, cüzdanınızdan para göndermek istediğinizde, bir işlem oluşturulur ve imzalanır. İşlemi imzalayarak dijital olarak şunu söylüyorsunuz: “Fonların sahibi benim, bunları yönetecek anahtar bende ve bu işlemi onaylıyorum.”